Afbeelding 1: de 'Wistar rat', een door mensen gestandaardiseerd dier, dat dus niet is ontdekt maar is gemaakt. In de natuur overleven de zeldzame albino-ratten ook niet. Voor wetenschappelijk onderzoek zijn ze generaties lang gekweekt in laboratoria, en tegenwoordig werkt men met technologisch gemodificeerde ratten.

Afbeelding 2: Helen Dean King, die deze rat begin twintigste eeuw begon te kweken.

MEER ARTIKELEN

Dat er talloze vooronderstellingen vooraf gaan aan feitenproductie, illustreerde ik voor het eerst aan rapportcijfers voor de productiviteit en kwaliteit van wetenschappelijke onderzoeksgroepen. Daaraan gaat uiteraard de normatieve vraag vooraf wat eigenlijk télt als wetenschappelijke productiviteit en kwaliteit. En wr zijn nog veel meer verborgen normatieve beslissingen verwerkt in cijfers voor goed onderzoek (wat een groot effect heeft op de samenleving als geheel) .

Onderstaande twee stukken hierover deden jarenlang stof opwaaien in de universitaire wereld - maar zijn (helaas) nog altijd relevant.

Dehue, T. (2000). Alle boeken de wetenschap uit, om te beginnen die in het Nederlands. De Academische Boekengids, 23, p.10-12 (link).

Dehue, T. (2001). Pas op je tellen. De Academische Boekengids, 2001, 29, p.13. (link).

Ik publiceerde veel over de normatieve vooronderstellingen van de standaardtests voor pillen of andere ingrepen in het leven. Wie test of een pil tegen depressie helpt, heeft bijvoorbeeld eerst een definitie nodig van wat als een depressie telt.

Het zogeheten gerandomiseerde gecontroleerde experiment (de RCT) heet vaak 'het ideale experiment'.  Ik betoog dat het een goed onderzoeksinstrument kan zijn, maar dat het verre van neutraal is en daarom ook niet altijd ideaal. Dat beseffen we onvoldoende. Daardoor bevoordelen we sommige middelen (zoals antidepressiva) ten opzichte van andere, die beter kunnen zijn.

Dehue, T. (1997). Deception, Efficiency, and Random Groups: Psychology and the Gradual Origination of the Random Group Design. Isis, 88, 4, 653-673 (link naar pdf)

Dehue, T. (2000). From deception trials to control reagents. The introduction of the control group about a century ago. The American Psychologist, 55, 2, p. 264-269.

Dehue, T. (2001). Establishing the experimenting society. The historical origination of social experimentation according to the randomized controlled design. American Journal of Psychology, 2001, 114, 2, p.283-302 (link naar de pdf).

Ik illustreerde het punt aan het Nederlandse onderzoek naar de vraag of verstrekking van heroïne aan zwaar verslaafden effectief is.

Dehue, T. (2000). A Dutch treat. Randomized controlled experimentation and the case of heroin-maintenance in the Netherlands. History of the Human Sciences, 15, 2, p.75-98 (link naar de pdf)

Dit artikel verscheen ook in het Nederlands:

Dehue, T. (2002). Over de assumpties van RCTs, geïllustreerd aan het Nederlandse experiment met verstrekking van heroïne. Maandblad Geestelijke Volksgezondheid, 57, 3, p.230-249.

De EO maakte een tv uitzending over heroïneverstrekking met ondere een interview met mij. Tegen alle afspraken in presenteerde ze mij als tegenstander van heroïneverstrekking. Dit terwijl ik me slechts keerde tegen het idee dat je de effectiviteit daarvan kan testen met een RCT. Ik schreef daarop een artikel over het gevaar misbruikt te worden door de media (dat werd bekroond door het betrokken tijdschrift als het beste artikel van het jaar):

Dehue, T. (2004). Historiography taking issue. Analyzing a experiment  with heroin maintenance. Journal of the History of the Behavioral Sciences, 40, 3, 247-265 (link naar de pdf).

Dehue, T. (2000). From deception trials to control reagents. The introduction of the control group about a century ago. The American Psychologist, 55, 2, p. 264-269.

Dehue, T. (2001). Establishing the experimenting society. The historical origination of social experimentation according to the randomized controlled design. American Journal of Psychology, 2001, 114, 2, p.283-302 (link naar de pdf).

Dehue, T. (2005). History of the Control Group. Encyclopedia of Statistics in the Behavioral Science (B. Everitt and D. Howell, eds.) 2005, vol. 2, p. 829-836.

[/fusion_text]

Dehue, T. (2003). Dubbelblind Vertrouwen: Psychotrope stoffen en experimentele wetenschap. De Psycholoog, 38, 12, p. 631-637.

Enkele artikelen over psychiatrische diagnosen:

De Radboud Universiteit Nijmegen bracht het als groot nieuws dat ADHD een 'echte hersenstoornis' is. Ik besprak dit onhoudbare en stigmatiserende idee in De Volkskrant. De Volkskrant van 27-2-2017.

Met een groep andere deskundigen publiceerde ik ook een ingezonden brief in Lancet Psychiatry over de ongefundeerde claims van de internationale onderzoeksgroep geleid door de Radboud Universiteit. Laura Batstra deed hetzelfde met nog een andere groep deskundigen (link naar pdfs).

In de Tweede Kamer klaagden sommige Kamerleden dat veel sociale wetenschap 'linkse wetenschap' is. Op uitnodiging van de SP schreef ik daar een reactie op over de rechtse kleuring van nogal wat wetenschap, oorspronkelijk verschenen in het SP tijdschrift Spanning

Ik maak drukte want ik ben een druktemaker, De Groene Amsterdammer, 2-11-2011 Dit artikel betoogt dat we de oorzaak van problemen tegenwoordig haast automatisch zoeken in de mensen die ze hebben of maken. Die individualisering van moeilijkheden is een belangrijke verklaring voor de sterke toename van mensen met een psychiatrische diagnose. Het klopt dus niet dat De Groene erboven zette dat het stuk zou beweren dat mensen met een diagnose 'eigenlijk nergens last van hebben'.

Eigen schuld als je geen pillen slikt. NRC Handelsblad, 27-1-2012. De titel boven dit artikel is ook niet van mij zelf en hij klopt eveneens niet. Het stuk betoogt dat in het tweede decennium van deze eeuw zelfs de preventie van stoornissen een kwestie van individuele verantwoordelijkheid werd. Men moet dus voorkomen dat men pillen moet gaan slikken. 'Eigen schuld als je ziek wordt', zou dus een betere kop zijn geweest.

De patiënt is niet goed snik. De Groene Amsterdammer, 9-8-2-12. Ook hierbij ging het mis met de titel waar ik geen zeggenschap over had. Het stuk bespreekt de huidige roep om demedicalisering van politiek rechts zowel als links. Het artikel betoogt dat de politiek daarmee de medische beroepsgroep verantwoordelijk stelt voor een politiek probleem. Wie zelf de hand op de kraan houdt, moet de dweilploeg niet beschuldigen van de wateroverlast.

Gastcolumn in NRC Handelsblad, 'Wetenschap duld die meekijkers'. NRC Handelsblad, 27-12-2014

NRC Handelsblad, 'Onderzoekers die afhankelijk zijn van de farmaceutische industrie ruïneren onze gezondheid'. NRC, 21-2-2009

NRC Handelsblad. Met Kees van Grootheest, 'Schrijf minder vaak pillen voor', NRC Handelsblad, 20-6-09

NRC Handelsblad. Met Kees van Grootheest. 'Wij praten geen angst aan, wij waarschuwen'. NRC Handelsblad, 4-7-09

Allebei een zoen. Over de scholenstrijd in de Nederlandse sociologie (bespreking van het proefschrift van Carla van El) (De Academische Boekengids p.13-14).

Over de plicht om gelukkig te zijn:

Verantwoordelijk voor je eigen geluk. AMC-Magazine, 2016, 14-16

De paradox van het geluksonderzoek. NRC, 25-4-2015. Dit stuk geeft een verklaring voor de vaak gesignaleerde tegenstelling tussen onze hoge scores op geluksonderzoek en onze toenemende vraag naar gezondheidszorg.