Afbeelding 1: de 'Wistar rat', een door mensen gestandaardiseerd dier, dat dus niet is ontdekt maar is gemaakt. In de natuur overleven de zeldzame albino-ratten ook niet. Voor wetenschappelijk onderzoek zijn ze generaties lang gekweekt in laboratoria, en tegenwoordig werkt men met technologisch gemodificeerde ratten.

Afbeelding 2: Helen Dean King, die deze rat begin twintigste eeuw begon te kweken.

MEER ARTIKELEN

Hoevéél vooronderstellingen er vooraf gaan aan feitenproductie illustreerde ik ooit aan de cijfers die wetenschappelijke onderzoeksgroepen krijgen voor de kwaliteit van hun werk. Wat telt eigenlijk als wetenschappelijke kwaliteit? De twee eerste stukken op dit lijstje deden indertijd erg veel stof opwaaien en zijn (helaas) nog altijd relevant.

Dehue, T. (2000). Alle boeken de wetenschap uit, om te beginnen die in het Nederlands. De Academische Boekengids, 23, p.10-12 (link).

Dehue, T. (2001). Pas op je tellen. De Academische Boekengids, 2001, 29, p.13. (link).

In het Engels publicieerde ik veel over het gerandomiseerde gecontroleerde experiment (de RCT)

Dit artikel betoogt dat de RCT weliswaar een goed, maar geen neutraal, onderzoeksinstrument is: Dehue, T. (1997). Deception, Efficiency, and Random Groups: Psychology and the Gradual Origination of the Random Group Design. Isis, 88, 4, 653-673 (link).

RCT's werken met controlegroepen, en dit artikel bespreekt de historische context daarvan: Dehue, T. (2000). From deception trials to control reagents. The introduction of the control group about a century ago. The American Psychologist, 55, 2, p. 264-269 (link).

Dehue, T. (2001). Establishing the experimenting society. The historical origination of social experimentation according to the randomized controlled design. American Journal of Psychology, 114, 2, p.283-302 (link).

Dit artikel gebruikt het Nederlandse experiment met heroïneverstrekking aan zwaar verslaafden om te laten zien dat de RCT geen neutraal instrument is (maar keert zich niet tegen de verstrekking zelf): Dehue, T. (2000). A Dutch treat. Randomized controlled experimentation and the case of heroin-maintenance in the Netherlands. History of the Human Sciences, 15, 2, p.75-98 (link).

De Radboud Universiteit Nijmegen bracht het als groot nieuws dat ADHD een 'echte hersenstoornis' is. Ik besprak dit onhoudbare en stigmatiserende idee in De Volkskrant. De Volkskrant van 27-2-2017.

Met een groep andere deskundigen publiceerde ik ook een stukje in Lancet Psychiatry over de ongefundeerde claims van de Radboud Universiteit. Laura Batstra deed hetzelfde met nog een andere groep deskundigen.

In de Tweede Kamer klaagden sommige Kamerleden dat veel sociale wetenschap 'linkse wetenschap' is. Op uitnodiging van de SP schreef ik daar een reactie op over de rechtse kleuring van nogal wat wetenschap, oorspronkelijk verschenen in het SP tijdschrift Spanning

Verantwoordelijk voor je eigen geluk. AMC-Magazine, 2016, 14-16

De paradox van het geluksonderzoek. NRC, 25-4-2015. Dit stuk geeft een verklaring voor de vaak gesignaleerde tegenstelling tussen onze hoge scores op geluksonderzoek en onze toenemende vraag naar gezondheidszorg.

Ik maak drukte want ik ben een druktemaker, De Groene Amsterdammer, 2-11-2011 Dit artikel betoogt dat we de oorzaak van problemen tegenwoordig haast automatisch zoeken in de mensen die ze hebben of maken. Die individualisering van moeilijkheden is een belangrijke verklaring voor de sterke toename van mensen met een psychiatrische diagnose. Het klopt dus niet dat De Groene erboven zette dat het stuk zou beweren dat mensen met een diagnose 'eigenlijk nergens last van hebben'.

Eigen schuld als je geen pillen slikt. NRC Handelsblad, 27-1-2012. De titel boven dit artikel is ook niet van mij zelf en hij klopt eveneens niet. Het stuk betoogt dat in het tweede decennium van deze eeuw zelfs de preventie van stoornissen een kwestie van individuele verantwoordelijkheid werd. Men moet dus voorkomen dat men pillen moet gaan slikken. 'Eigen schuld als je ziek wordt', zou dus een betere kop zijn geweest.

De patiënt is niet goed snik. De Groene Amsterdammer, 9-8-2-12. Ook hierbij ging het mis met de titel waar ik geen zeggenschap over had. Het stuk bespreekt de huidige roep om demedicalisering van politiek rechts zowel als links. Het artikel betoogt dat de politiek daarmee de medische beroepsgroep verantwoordelijk stelt voor een politiek probleem. Wie zelf de hand op de kraan houdt, moet de dweilploeg niet beschuldigen van de wateroverlast.

Gastcolumn in NRC Handelsblad, 'Wetenschap duld die meekijkers'. NRC Handelsblad, 27-12-2014

NRC Handelsblad, 'Onderzoekers die afhankelijk zijn van de farmaceutische industrie ruïneren onze gezondheid'. NRC, 21-2-2009

NRC Handelsblad. Met Kees van Grootheest, 'Schrijf minder vaak pillen voor', NRC Handelsblad, 20-6-09

NRC Handelsblad. Met Kees van Grootheest. 'Wij praten geen angst aan, wij waarschuwen'. NRC Handelsblad, 4-7-09

Allebei een zoen. Bespreking van het proefschrift van Carla van El over ontwikkelingen in de Nederlandse Sociologie (De Academische Boekengids p.13-14).

Establishing the experimenting society. The historical origination of social experimentation according to the randomized controlled design. American Journal of Psychology, 2001, 114, 2, p.283-302.

Over de assumpties van RCTs, geïllustreerd aan het Nederlandse experiment met verstrekking van heroïne. Maandblad Geestelijke Volksgezondheid, 2002, 57, 3, p.230-249. Vertaling van het vorige artikel.

Dubbelblind Vertrouwen: Psychotrope stoffen en experimentele wetenschap. De Psycholoog, 2003, 38, 12, p. 631-637.

Historiography taking issue. Analyzing a experiment  with heroin maintenance. Journal of the History of the Behavioral Sciences, 2004, 40, 3, 247-265.

History of the Control Group. Encyclopedia of Statistics in the Behavioral Science (B. Everitt and D. Howell, eds.) 2005, vol. 2, p. 829-836.

Verdienen aan neerslachtigheid. Maandblad Geestelijke Volksgezondheid, 20005, 60, 3, 223-234.